DeskhubΚάθε Σεπτέμβρη η ίδια σκηνή. Το πρόγραμμα είναι έτοιμο, τυπωμένο, κολλημένο στον τοίχο. Την Τετάρτη τηλεφωνεί ο φιλόλογος: πήρε ώρες σε δημόσιο σχολείο, δεν μπορεί Τρίτη απόγευμα. Τρία τμήματα μετακινούνται. Δύο μαθητές που ήταν και στα δύο τώρα συγκρούονται. Το πρόγραμμα ξαναγράφεται.
Την επόμενη βδομάδα, πάλι.
Το θέμα δεν είναι ότι αλλάζουν πράγματα — πάντα θα αλλάζουν. Το θέμα είναι ότι ένα πρόγραμμα φτιαγμένο με λάθος σειρά καταρρέει σε κάθε αλλαγή, ενώ ένα φτιαγμένο με σωστή σειρά απορροφά τις αλλαγές.
Τι πρέπει να ξέρεις πριν γράψεις την πρώτη ώρα
Οι περισσότεροι ξεκινούν από τα τμήματα. Λάθος. Ξεκίνα από τους περιορισμούς, γιατί αυτοί δεν διαπραγματεύονται.
Πότε δεν μπορούν οι καθηγητές
Όχι «πότε προτιμούν». Πότε δεν μπορούν. Ο μισός χαμένος χρόνος του Σεπτεμβρίου πάει σε προγράμματα που φτιάχτηκαν πάνω σε προτιμήσεις και έπεσαν πάνω σε αδυναμίες. Μάζεψέ τα γραπτά, πριν αρχίσεις.
Πόσες αίθουσες έχεις, πραγματικά
Τέσσερις αίθουσες δεν σημαίνει τέσσερα ταυτόχρονα τμήματα, αν η μία χωράει έξι παιδιά και το τμήμα έχει δώδεκα. Γράψε χωρητικότητα δίπλα σε κάθε αίθουσα.
Ποιοι μαθητές είναι σε πάνω από ένα τμήμα
Αυτοί είναι που σπάνε τα προγράμματα. Ένα παιδί στη Γ΄ Λυκείου μπορεί να έχει τέσσερα μαθήματα σε εσένα. Κάθε φορά που μετακινείς ένα τμήμα, ελέγχεις και τα τέσσερα.
Το σχολικό ωράριο
Το Γυμνάσιο σχολάει άλλη ώρα από το Λύκειο, και τα ΕΠΑΛ άλλη. Αν έχεις μαθητές από διαφορετικές βαθμίδες, δεν έχεις ένα απόγευμα — έχεις δύο.
Η σειρά που δουλεύει
Τοποθέτησε πρώτα ό,τι έχει τις λιγότερες επιλογές. Ακούγεται προφανές και σχεδόν κανείς δεν το κάνει.
- Τα τμήματα με έναν μόνο πιθανό καθηγητή. Αν τη Φυσική κατεύθυνσης τη διδάσκει ένα άτομο, το πρόγραμμα αυτού του ατόμου είναι ο σκελετός σου.
- Οι μεγάλες τάξεις εξετάσεων. Γ΄ Λυκείου και Γ΄ Γυμνασίου έχουν τα περισσότερα μαθήματα και τους λιγότερο ευέλικτους μαθητές.
- Τα τμήματα που μοιράζονται μαθητές. Βάλ' τα κοντά, όχι διάσπαρτα.
- Ό,τι απέμεινε. Τα μικρά τμήματα και τα ιδιαίτερα έχουν τις περισσότερες πιθανές θέσεις — γι' αυτό μπαίνουν τελευταία.
Τα λάθη που κοστίζουν
Γεμάτο πρόγραμμα, χωρίς περιθώριο
Ένα πρόγραμμα χωρίς κανένα κενό είναι ένα πρόγραμμα που δεν αντέχει καμία αναπλήρωση. Θα υπάρξουν αναπληρώσεις: αργίες, ασθένειες, μια εκδρομή του σχολείου. Άφησε δύο ή τρεις υποδοχές την εβδομάδα ελεύθερες επίτηδες.
Το πρόγραμμα ζει σε ένα αρχείο
Όσο το πρόγραμμα είναι ένα Excel στον υπολογιστή της γραμματείας, υπάρχει μία αλήθεια και δέκα αντίγραφά της: το τυπωμένο στον τοίχο, η φωτογραφία στο κινητό του καθηγητή, αυτό που θυμάται ο γονιός. Όταν αλλάξει η αλήθεια, τα αντίγραφα δεν αλλάζουν.
Οι αλλαγές δεν φτάνουν στους γονείς
Μετακινείς το μάθημα της Πέμπτης στις 18:00. Το ξέρει ο καθηγητής, το ξέρει η γραμματεία, το ξέρουν τα μισά παιδιά. Την Πέμπτη στις 17:00 χτυπάει το τηλέφωνο τέσσερις φορές. Κάθε αλλαγή που δεν φεύγει αυτόματα προς τα έξω γίνεται τηλεφωνική δουλειά για τη γραμματεία.
Δεν μετράς τι κοστίζει ένα κενό
Ένας καθηγητής που έρχεται στις 5, κάνει μάθημα, κάθεται μία ώρα και ξανακάνει στις 8, είτε πληρώνεται για το κενό είτε δυσαρεστείται. Και τα δύο κοστίζουν. Όταν φτιάχνεις το πρόγραμμα, μέτρα τα κενά ανά καθηγητή — είναι νούμερο, όχι αίσθηση.
Πότε αξίζει αυτόματο πρόγραμμα
Υπάρχουν προγράμματα που φτιάχνουν μόνα τους το ωρολόγιο. Δεν είναι μαγικά και δεν είναι για όλους.
Αξίζει όταν έχεις πάνω από δεκαπέντε-είκοσι τμήματα, πολλούς καθηγητές με σφιχτές διαθεσιμότητες, και μαθητές που συμμετέχουν σε πολλά τμήματα. Εκεί ο αριθμός των συνδυασμών ξεπερνά αυτό που κρατάει ένα ανθρώπινο κεφάλι, και μια μηχανή που ελέγχει χίλιους συνδυασμούς σε δύο δευτερόλεπτα κερδίζει μέρες.
Δεν αξίζει αν έχεις έξι τμήματα και δύο καθηγητές. Θα χρειαστείς περισσότερη ώρα να περιγράψεις τους περιορισμούς απ' όση να στήσεις το πρόγραμμα με το χέρι.
Και μια προειδοποίηση: ρώτα αν η αυτόματη δημιουργία δουλεύει κανονικά ή είναι σε δοκιμαστική έκδοση. Είναι από τις λειτουργίες που μπαίνουν στη βιτρίνα νωρίς.
Το τεστ των δύο λεπτών
Όποιο εργαλείο κι αν χρησιμοποιείς, δοκίμασε αυτό: πάρε ένα τμήμα και μετακίνησέ το μία ώρα αργότερα. Πόση ώρα σου πήρε να μάθεις ποιοι μαθητές και ποιοι καθηγητές συγκρούονται τώρα;
Αν η απάντηση είναι «κοίταξα τρία αρχεία και πήρα δύο τηλέφωνα», το πρόβλημά σου δεν είναι το πρόγραμμα του Σεπτεμβρίου. Είναι ότι δεν υπάρχει ένα σημείο που να ξέρει την αλήθεια.